Lễ Mục đồng làng Phong Lệ

Lễ Mục đồng làng Phong Lệ... <div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><b><span style="color: rgb(35, 31, 32);">Ngược d&ograve;ng Thu Bồn trong một ng&agrave;y gi&aacute;p Tết T&acirc;n M&atilde;o, ch&uacute;ng t&ocirc;i t&igrave;m về l&agrave;ng Phong Lệ (th&ocirc;n Phong Nam, x&atilde; H&ograve;a Ch&acirc;u, huyện H&ograve;a Vang, TP &ETH;&agrave; Nẵng), nơi lưu giữ những phong tục, tập qu&aacute;n v&agrave; lễ hội, đ&igrave;nh ch&ugrave;a về... Thần N&ocirc;ng v&agrave; Mục đồng độc nhất Việt Nam.</span></b></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: center; line-height: 14.4pt;"><span style="font-size: small;"><img src="http://www.nhandan.com.vn/media/k2/items/cache/1455/27f4f86efd36801a873df49d3fbc5260_L.jpg" alt="" /><br type="_moz" />\r</span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><br type="_moz" />\r</span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">C&aacute;c bậc cao ni&ecirc;n trong v&ugrave;ng cho biết, xưa kia l&agrave;ng Phong Lệ rộng v&agrave; lớn lắm. Lớn đến nỗi Phong Lệ phải chia l&agrave;m hai, Phong Lệ Nam v&agrave; Phong Lệ Bắc. V&igrave; lớn như vậy, n&ecirc;n nơi đ&acirc;y c&oacute; hẳn một đ&igrave;nh thờ Thần N&ocirc;ng, độc nhất Việt Nam thời bấy giờ v&agrave; cho đến ng&agrave;y nay.</span></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">L&agrave;ng Phong Lệ ph&iacute;a nam gi&aacute;p Tr&agrave; Kiệu, bắc gi&aacute;p Sơn Tr&agrave;, t&acirc;y gi&aacute;p n&uacute;i Ch&uacute;a v&agrave; ph&iacute;a đ&ocirc;ng gi&aacute;p Ngũ H&agrave;nh Sơn. C&aacute;c bậc tiền nh&acirc;n c&oacute; c&ocirc;ng khai ph&aacute; v&ugrave;ng đất rộng lớn n&agrave;y đặt t&ecirc;n l&agrave; l&agrave;ng &ETH;&agrave; Ly. &ETH;ến thời vua Thiệu Trị năm thứ I (1841) đổi t&ecirc;n &ETH;&agrave; Ly x&atilde; th&agrave;nh l&agrave;ng Phong Lệ, c&oacute; một ch&iacute;nh quyền điều h&agrave;nh. &ETH;ời vua Th&agrave;nh Th&aacute;i thứ 8 (1889 - 1907), v&igrave; địa dư qu&aacute; rộng, c&aacute;ch trở s&ocirc;ng đ&ograve;, đi lại kh&oacute; khăn... n&ecirc;n Phong Lệ được chia th&agrave;nh hai l&agrave;ng l&agrave; Phong Lệ Nam v&agrave; Phong Lệ Bắc. L&agrave;ng Phong Lệ Nam ở ph&iacute;a nam cầu s&ocirc;ng Y&ecirc;n (s&ocirc;ng Cầu &ETH;ỏ) thuộc tổng Thanh An, phủ &ETH;iện B&agrave;n (gồm Bầu Cầu, &ETH;&ocirc;ng H&ograve;a, T&acirc;y An, Phong Nam - x&atilde; H&ograve;a Ch&acirc;u, huyện H&ograve;a Vang ng&agrave;y nay). L&agrave;ng Phong Lệ Bắc ở ph&iacute;a bắc s&ocirc;ng Y&ecirc;n thuộc tổng B&igrave;nh Th&aacute;i, huyện H&ograve;a Vang (nay l&agrave; phường H&ograve;a Thọ &ETH;&ocirc;ng v&agrave; H&ograve;a Thọ T&acirc;y, quận Cẩm Lệ, TP &ETH;&agrave; Nẵng). Ngo&agrave;i ra c&ograve;n c&oacute; một khu vực ở ph&iacute;a t&acirc;y của l&agrave;ng Phong Lệ, d&acirc;n cư thưa thớt gọi l&agrave; l&agrave;ng Phong Lệ T&acirc;y gồm c&aacute;c th&ocirc;n C&acirc;y Sung, Hội Vực thuộc x&atilde; H&ograve;a Ph&uacute;, huyện H&ograve;a Vang.</span></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">L&agrave;ng Phong Lệ Nam l&agrave; đất gốc t&iacute;ch n&ecirc;n c&oacute; điều kiện ph&aacute;t triển hơn về mọi mặt. Tại đ&acirc;y, nhiều c&ocirc;ng tr&igrave;nh kiến tr&uacute;c cổ như nh&agrave; thờ l&agrave;ng, ch&ugrave;a l&agrave;ng, lăng miếu... đ&atilde; được x&acirc;y dựng. Trong đ&oacute;, ti&ecirc;u biểu nhất l&agrave; đ&igrave;nh Thần N&ocirc;ng. Mỗi khi c&oacute; lễ hội, nh&acirc;n d&acirc;n, tộc họ l&agrave;ng Phong Lệ Bắc, Phong Lệ T&acirc;y mang lễ vật về c&uacute;ng b&aacute;i, đ&ocirc;ng vui như hội... D&acirc;n gian c&oacute; c&acirc;u: 'L&iacute;nh c&oacute; đồn, d&acirc;n c&oacute; đ&igrave;nh'. Ng&ocirc;i đ&igrave;nh được x&acirc;y dựng trước thời vua Thiệu Trị, gọi l&agrave; đ&igrave;nh Thần N&ocirc;ng. Cấu tr&uacute;c của đ&igrave;nh c&oacute; ba bộ phận gắn liền nhau, từ ngo&agrave;i v&agrave;o trong l&agrave; nh&agrave; Tiền &ETH;ường, c&oacute; g&aacute;c chi&ecirc;ng, trống, hai b&ecirc;n nh&agrave; ch&iacute;nh c&oacute; năm gian... v&agrave; trong c&ugrave;ng l&agrave; tẩm. M&aacute;i đ&igrave;nh lợp ng&oacute;i &acirc;m dương. Tr&ecirc;n n&oacute;c nh&agrave; ch&iacute;nh tẩm v&agrave; c&aacute;c g&oacute;c đu&ocirc;i m&aacute;i đều c&oacute; đắp tượng Long, Ly, Quy, Phượng, biểu tượng sừng tr&acirc;u v&agrave; nhiều họa tiết hoa văn rực rỡ sắc mầu. Cột k&egrave;o, x&agrave; nh&agrave; được chạm trổ tinh vi, tr&ecirc;n tường c&oacute; đắp ph&ugrave; hiệu, ngay giữa nh&agrave; ch&iacute;nh c&oacute; đắp tấm biển lớn gắn ba chữ 'Phong Lệ &ETH;&igrave;nh' bằng chữ H&aacute;n được sơn son thếp v&agrave;ng, nội tẩm c&ograve;n c&oacute; ba chữ 'Anh kh&iacute; chu&ocirc;ng' (tức tiếng chu&ocirc;ng vang xa) viết bằng chữ H&aacute;n cẩn x&agrave; cừ. Trong đ&igrave;nh c&ograve;n c&oacute; c&aacute;c c&acirc;u liễn đối của c&aacute;c bậc tiền bối ban tặng, được tạc v&agrave;o gỗ qu&yacute; vẫn c&ograve;n lưu giữ cho đến ng&agrave;y nay:</span></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">&ETH;&igrave;nh Thần N&ocirc;ng l&agrave;ng Phong Lệ l&agrave; nơi tế lễ cầu cho mưa thuận gi&oacute; h&ograve;a, l&uacute;a m&agrave;u tươi tốt. &ETH;&acirc;y l&agrave; ng&ocirc;i đ&igrave;nh c&oacute; một kh&ocirc;ng hai trong cả nước, gắn liền với lễ h&aacute;t mục đồng (chữ Mục nghĩa l&agrave; chăn giữ, điều khiển; chữ &ETH;ồng l&agrave; đứa trẻ - Mục đồng c&oacute; ngụ &yacute; l&agrave; trẻ chăn tr&acirc;u), v&igrave; vậy ở đ&acirc;y c&ograve;n lưu truyền c&acirc;u ca: 'Nhất Phong Lệ mục đồng, nh&igrave; Gi&aacute;ng &ETH;&ocirc;ng h&aacute;t vật'. Trong lịch sử, tuy mục đồng l&agrave; những người chịu nhiều thiệt th&ograve;i, bị &aacute;p bức, b&oacute;c lột, thậm ch&iacute; nh&acirc;n phẩm bị ch&agrave; đạp..., nhưng đ&atilde; c&oacute; kh&ocirc;ng &iacute;t những nh&agrave; khoa bảng, những nh&agrave; l&atilde;nh đạo y&ecirc;u nước đầy t&acirc;m huyết như Ho&agrave;ng đế &ETH;inh Ti&ecirc;n Ho&agrave;ng, L&ecirc; &ETH;ại H&agrave;nh, Nguyễn Ch&iacute;ch, Trịnh Khả (danh tướng khởi nghĩa Lam Sơn), Nội t&aacute;n &ETH;&agrave;o Duy Từ thời ch&uacute;a Nguyễn, danh tướng &Ocirc;ng &Iacute;ch Khi&ecirc;m, ch&iacute; sĩ &Ocirc;ng &Iacute;ch &ETH;ường... xuất th&acirc;n l&agrave; những Mục đồng. V&agrave; d&ograve;ng họ &Ocirc;ng - một cự tộc c&oacute; nhiều danh nh&acirc;n khoa bảng gi&agrave;u l&ograve;ng y&ecirc;u nước đ&atilde; gắn liền với gốc t&iacute;ch l&agrave;ng Phong Lệ.</span></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">Trước năm 1934 (Bảo &ETH;ại thứ 9) tại đ&igrave;nh l&agrave;ng cứ ba năm tổ chức đ&aacute;o lệ h&aacute;t mục đồng v&agrave;o ng&agrave;y 4-4 &acirc;m lịch, thời gian lễ hội diễn ra trong ba ng&agrave;y ba đ&ecirc;m, giới mục đồng được chơi c&aacute;c tr&ograve; chơi d&acirc;n gian, được 'ăn tr&ecirc;n ngồi trước', vinh hạnh l&agrave;m lễ trọng thể. Năm 1936, Lễ rước Mục đồng được tổ chức quy m&ocirc;, lớn nhất so với cả nhiều năm trước đ&oacute;. Nhưng cũng từ đ&oacute;, những biến đổi của thời cuộc, cuộc sống kh&oacute; khăn đ&atilde; l&agrave;m thời gian tổ chức c&aacute;c lễ rước cứ gi&atilde;n c&aacute;ch dần, từ ba năm, sau l&ecirc;n s&aacute;u năm, thậm ch&iacute;, c&oacute; giai đoạn, 12 năm mới l&agrave;m lễ một lần, v&agrave; cũng kh&ocirc;ng tiến h&agrave;nh được đầy đủ c&aacute;c lễ nghi như trước.</span></span></div>\r<div style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 14.4pt; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial;"><span style="font-size: small;"><span style="color: rgb(35, 31, 32);">Mới đ&acirc;y, Sở Văn h&oacute;a, Thể thao v&agrave; Du lịch &ETH;&agrave; Nẵng đ&atilde; tiến h&agrave;nh phục dựng lễ rước Mục đồng với quy m&ocirc; lớn, đầy đủ về h&igrave;nh thức v&agrave; nội dung. Ch&uacute;ng t&ocirc;i c&oacute; dịp gặp cụ Ng&ocirc; Vi&ecirc;m (sinh năm 1923), một trong số rất &iacute;t cụ được tham gia Lễ rước Mục đồng được tổ chức quy m&ocirc; nhất v&agrave;o năm 1936. Cụ kể: 'Tương truyền, ng&agrave;y xưa c&oacute; vị Thần N&ocirc;ng gi&aacute;ng xuống g&ograve;, tay cầm cờ, thường hay dạo chơi với trẻ em chăn tr&acirc;u khắp đồng. D&acirc;n l&agrave;ng truyền nhau g&ograve; rất thi&ecirc;ng, ai qua đấy nếu quở, về nh&agrave; sinh bệnh m&agrave; chết, phải c&oacute; lễ khấn mới qua khỏi. Người n&agrave;o ngồi l&ecirc;n mộ thần l&agrave; bị d&iacute;nh v&agrave;o mộ kh&ocirc;ng sao c&oacute; thể gỡ được, cũng phải l&agrave;m lễ xin mới được tha. C&oacute; người c&ograve;n cho rằng hiện tượng tr&ecirc;n chỉ xảy ra với người l&agrave;ng kh&aacute;c đến, c&ograve;n với người l&agrave;ng Phong Lệ th&igrave; kh&ocirc;ng, đặc biệt l&agrave; trẻ em chăn tr&acirc;u th&igrave; kh&ocirc;ng việc g&igrave;'. Cụ Ng&ocirc; Vi&ecirc;m lo lắng: 'Với sự thay đổi v&agrave; nhịp sống đ&ocirc; thị h&oacute;a, l&agrave;ng qu&ecirc; đang dần vắng b&oacute;ng tr&acirc;u tr&ecirc;n những c&aacute;nh đồng. Thế hệ trẻ hiện nay cũng kh&ocirc;ng mặn m&agrave; lắm với những phong tục, lễ hội xưa của cha &ocirc;ng. V&igrave; thế, để duy tr&igrave; lễ hội c&oacute; một kh&ocirc;ng hai n&agrave;y l&agrave; một vấn đề... nan giải'.</span></span></div>\r<p><span style="font-size: small;"> <span style="color: rgb(35, 31, 32); line-height: 14.4pt; text-align: justify;">Nh&agrave; nghi&ecirc;n cứu văn h&oacute;a V&otilde; Văn H&ograve;e cho rằng: 'Lễ hội Rước Mục đồng l&agrave; một lễ hội hiếm, ri&ecirc;ng biệt so với cả nước, được tổ chức ba năm một lần tại l&agrave;ng Phong Lệ. Lễ hội Rước Mục đồng xứng đ&aacute;ng được t&ocirc;n vinh, lưu truyền v&agrave; phục hồi, bảo tồn trong cư d&acirc;n. Những c&acirc;u chuyện kể đẹp như cổ t&iacute;ch sẽ được nu&ocirc;i dưỡng, trao truyền trong t&acirc;m thức từ người gi&agrave; đến thế hệ trẻ h&ocirc;m nay'.</span>&nbsp;</span></p>

Xuất bản thông tin

icon

bản đồ hành chính

icon

danh mục

Navigation Menu

icon

hình ảnh

Xuất bản thông tin

icon

văn bản

Navigation Menu

icon

video

Xuất bản thông tin

About Da Nang city

Đại hội Đảng bộ Xã Hòa Vang năm 2025

Kho du lieu ca nhan Hoà Vang

Tuyên truyền hướng dẫn cài đặt, đăng ký tạo tài khoản định danh VNeID

Hòa Vang sức bật nông thôn mới

banner cannot click
icon

thống kê truy cập

Navigation Menu

Navigation Menu

Navigation Menu

Navigation Menu