DI TÍCH LĂNG MỘ DANH NHÂN ĐỖ THÚC TỊNH

DI TÍCH LĂNG MỘ DANH NHÂN ĐỖ THÚC TỊNH... <p style="text-align: center;">&nbsp;<span style="text-align: center;"><span style="line-height: 115%; font-weight: bold; font-size: 14pt;">DI T&Iacute;CH</span>&nbsp;</span><b style="line-height: 115%; text-align: center;"><span style="font-size:14.0pt;line-height:\r115%">LĂNG MỘ DANH NH&Acirc;N ĐỖ TH&Uacute;C TỊNH</span></b></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><b><span style="font-size:14.0pt;line-height:\r115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Địa điểm<o:p></o:p></span></b></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lăng mộ danh nh&acirc;n Đỗ Th&uacute;c Tịnh hiện toạ lạc tại th&ocirc;n 5, x&atilde; Ho&agrave; Khương, huyện Ho&agrave; Vang, th&agrave;nh phố Đ&agrave; Nẵng (trước đ&acirc;y l&agrave; th&ocirc;n Hương Lam, x&atilde; Ho&agrave; Khương, huyện Ho&agrave; Vang).<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Để đi đến di t&iacute;ch, ch&uacute;ng ta c&oacute; thể đi theo đường quốc lộ 14B, khi đến trụ sở Uỷ ban nh&acirc;n d&acirc;n x&atilde; Ho&agrave; Khương, đi ngược ra hướng Bắc khoảng 500m, sau đ&oacute; rẽ về ph&iacute;a tay tr&aacute;i theo con đường l&agrave;ng, đi bộ 1,5km th&igrave; đến Di t&iacute;ch lăng mộ.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><b><span style="font-size:14.0pt;line-height:\r115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lịch sử<o:p></o:p></span></b></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><b><i><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Qu&ecirc; hương v&agrave; d&ograve;ng họ của Đỗ Th&uacute;c Tịnh<o:p></o:p></span></i></b></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nằm c&aacute;ch th&agrave;nh phố Đ&agrave; Nẵng khoảng 20 km về ph&iacute;a T&acirc;y &ndash;Nam, tr&ecirc;n trục quốc lộ 14B, c&oacute; một ng&ocirc;i l&agrave;ng mang t&ecirc;n La Ch&acirc;u &ndash; qu&ecirc; hương của vị khoa bảng nổi tiếng thời Tự Đức, tiến sĩ Đỗ Th&uacute;c Tịnh.</span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align: center; line-height: 115%;"><img src="/UserFiles/image/Dothuctinh.jpg" width="600" height="451" alt="" /></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%"><o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; L&agrave;ng La Ch&acirc;u, nguy&ecirc;n trước thuộc tổng Phước Tường Thượng, huyện Ho&agrave; Vang, tỉnh Quảng <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>. Đến thời vua Khải Định nh&agrave; Nguyễn, La Ch&acirc;u l&agrave; một đơn vị h&agrave;nh ch&iacute;nh cấp x&atilde; thuộc tổng An Phước, huyện Ho&agrave; Vang, tỉnh Quảng <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">Nam</st1:place></st1:country-region>. &nbsp;&nbsp;&nbsp; Ng&agrave;y nay, La Ch&acirc;u thuộc x&atilde; Ho&agrave; Khương, huyện Ho&agrave; Vang, th&agrave;nh phố Đ&agrave; Nẵng. Cho đến nay thật kh&oacute; x&aacute;c định thời gian lập l&agrave;ng La Ch&acirc;u một c&aacute;ch ch&iacute;nh x&aacute;c. Chỉ biết rằng d&ograve;ng họ đến đ&acirc;y khai canh lập nghiệp sớm nhất l&agrave; tộc Đinh, nay đ&atilde; trải qua 17 đời. Đối với tộc Đỗ, gia phả d&ograve;ng họ Đỗ Th&uacute;c Tịnh cho biết tổ ti&ecirc;n l&agrave; người Quảng Ng&atilde;i, đến đời thứ 6 c&oacute; &ocirc;ng Đỗ Hữu Nghi ra Quảng <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> học v&agrave; lấy người con g&aacute;i họ V&otilde;, người l&agrave;ng An Trạch (thuộc x&atilde; Ho&agrave; Khương, huyện Ho&agrave; Vang ng&agrave;y nay). Sau đ&oacute; &ocirc;ng đưa cả gia đ&igrave;nh l&ecirc;n lập nghiệp ở La Ch&acirc;u v&agrave; trở th&agrave;nh ng&agrave;i thuỷ tổ của tộc Đỗ ở đ&acirc;y. Đ&oacute; l&agrave; v&agrave;o khoảng nửa sau thế kỷ 18. Từ đ&oacute;, li&ecirc;n tiếp c&aacute;c đời thứ 7, thứ 8 họ Đỗ La Ch&acirc;u lu&ocirc;n c&oacute; những người học h&agrave;nh đỗ đạt, giữ nhiều trọng tr&aacute;ch ở tổng, huyện. Đặc biệt, đến đời thứ 9 (1818), Đỗ Như Chương ra đời v&agrave; trở th&agrave;nh người học rộng t&agrave;i cao, kh&ocirc;ng những l&agrave;m rạng danh cho qu&ecirc; hương, d&ograve;ng họ m&agrave; c&ograve;n gi&uacute;p &iacute;ch cho đất nước bằng những hoạt động t&iacute;ch cực.</span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align: center; line-height: 115%;"><img src="/UserFiles/image/Dothuctinh1.jpg" width="600" height="417" alt="" /></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%"><o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; La Ch&acirc;u nằm về ph&iacute;a Đ&ocirc;ng <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place> x&atilde; Ho&agrave; Khương, nơi c&oacute; s&ocirc;ng Y&ecirc;n đi qua mang theo d&ograve;ng nước m&aacute;t nu&ocirc;i dưỡng c&aacute;nh đồng l&uacute;a v&agrave; hoa m&agrave;u &ndash; l&agrave; cơ sở kinh tế chủ yếu của l&agrave;ng. Cũng như bao mảnh đất kh&aacute;c tr&ecirc;n dải miền Trung, h&agrave;ng năm La Ch&acirc;u lu&ocirc;n phải đối mặt với mưa b&atilde;o, lũ lụt về m&ugrave;a đ&ocirc;ng v&agrave; nạn hạn h&aacute;n, thiếu nước về m&ugrave;a kh&ocirc;, đặc biệt trong ba th&aacute;ng h&egrave;. Do đ&oacute;, tuy c&oacute; truyền thống lao động cần c&ugrave;, chịu kh&oacute;, v&agrave; c&oacute; th&ecirc;m nguồn thu nhập từ nghề dệt thao (một nghề thủ c&ocirc;ng truyền thống của l&agrave;ng, nay kh&ocirc;ng c&ograve;n), nhưng đời sống kinh tế của d&acirc;n l&agrave;ng lu&ocirc;n gặp nhiều kh&oacute; khăn. Ng&agrave;y nay, kể từ khi đất nước đổi mới, đặc biệt khi Đ&agrave; Nẵng trở th&agrave;nh th&agrave;nh phố trực thuộc trung ương (1997), La Ch&acirc;u c&oacute; nhiều điều kiện thuận lợi để ph&aacute;t triển kinh tế, đời sống d&acirc;n l&agrave;ng c&oacute; phần n&acirc;ng cao.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Trong qu&aacute; khứ, tuy đời sống kinh tế kh&oacute; khăn, nhưng La Ch&acirc;u c&oacute; truyền thống hiếu học đ&atilde; trở th&agrave;nh n&eacute;t đẹp văn ho&aacute; khiến nhiều l&agrave;ng kh&aacute;c phải ngưỡng mộ, biểu hiện qua việc x&acirc;y dựng Văn Chỉ La Ch&acirc;u, nhiều người đ&atilde; đỗ đạt th&agrave;nh t&agrave;i, m&agrave; Đỗ Th&uacute;c Tịnh l&agrave; ti&ecirc;u biểu.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><b><i><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Đỗ Th&uacute;c Tịnh &ndash; th&acirc;n thế v&agrave; sự nghiệp<o:p></o:p></span></i></b></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &Ocirc;ng Đỗ Th&uacute;c Tịnh tự l&agrave; Cấn Trai, hu&yacute; l&agrave; Như Chương, sinh ng&agrave;y 16 th&aacute;ng gi&ecirc;ng năm Mậu Dần (tức ng&agrave;y 20 th&aacute;ng 2 năm 1818), mất ng&agrave;y 26 th&aacute;ng gi&ecirc;ng năm Nh&acirc;m Tuất (1826). Th&acirc;n phụ l&agrave; Đỗ Như T&ugrave;ng v&agrave; th&acirc;n mẫu l&agrave; b&agrave; Đinh Thị Thoại, đều l&agrave; người c&ugrave;ng l&agrave;ng.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sinh thời, Đỗ Th&uacute;c Tịnh l&agrave; người th&ocirc;ng minh, ham học, hết mực hiếu thuận n&ecirc;n được b&agrave; con x&oacute;m l&agrave;ng khen ngợi, y&ecirc;u mến. Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), Đỗ Th&uacute;c Tịnh đỗ cử nh&acirc;n khoa B&iacute;nh Ngọ. Hai năm sau, năm 1848, khi Tự Đức mới l&ecirc;n ng&ocirc;i, mở khoa thi đặc biệt gọi l&agrave; &Acirc;n khoa, &ocirc;ng đậu Đệ tam gi&aacute;p đồng tiến sĩ, đứng h&agrave;ng thứ tư, l&agrave; vị tiến sĩ đầu ti&ecirc;n của huyện Ho&agrave; Vang l&uacute;c bấy giờ. Năm Tự Đức thứ 3 (1850), &ocirc;ng được bổ l&agrave;m tri phủ Thiệu Ho&aacute;, tỉnh Thanh Ho&aacute;. Nhưng chỉ một thời gian ngắn &ocirc;ng phải xin về qu&ecirc; phụng dưỡng mẹ gi&agrave; đang ốm nặng. Gia phả họ Đỗ ghi lại: <i>&ldquo;suốt ng&agrave;y, &ocirc;ng quanh quẩn dưới gối, chẳng muốn xa l&igrave;a mẹ một ph&uacute;t&rdquo;</i> Kh&ocirc;ng l&acirc;u sau, năm 1851, mẹ &ocirc;ng qua đời. Theo lễ gi&aacute;o phong kiến, &ocirc;ng ở nh&agrave; thọ tang mẹ 3 năm. Năm Tự Đức thứ 6 (1853) &ocirc;ng lại được gọi ra, bổ l&agrave;m tri phủ huyện Di&ecirc;n Kh&aacute;nh, tỉnh Kh&aacute;nh Ho&agrave;. Ch&iacute;nh l&uacute;c n&agrave;y, Đỗ Th&uacute;c Tịnh mới c&oacute; dịp thi thố sở học v&agrave; biểu lộ phẩm c&aacute;ch của một c&ocirc;ng bộc với d&acirc;n. Khi &ocirc;ng về chấp ch&iacute;nh ở Di&ecirc;n Kh&aacute;nh, nh&acirc;n d&acirc;n ở đ&acirc;y đang gặp rất nhiều kh&oacute; khăn, đ&oacute;i k&eacute;m, bệnh tật, nạn cướp b&oacute;c lu&ocirc;n ho&agrave;nh h&agrave;nh. &Ocirc;ng t&igrave;m c&aacute;ch an ủi nh&acirc;n d&acirc;n, cấp thuốc men cho người bệnh tật, ph&acirc;n ph&aacute;t gạo cho người ngh&egrave;o kh&oacute;; đối với bọn cướp, &ocirc;ng một mặt khuy&ecirc;n dụ, thu phục, mặt kh&aacute;c tạo cho ch&uacute;ng c&ocirc;ng ăn việc l&agrave;m để ho&agrave;n lương. Nhưng đ&oacute; mới chỉ l&agrave; việc l&agrave;m trước mắt. Để tạo cho nh&acirc;n d&acirc;n c&oacute; được cuộc sống no ấm l&acirc;u d&agrave;i, &ocirc;ng lo sửa chữa đường s&aacute;, vận động nh&acirc;n d&acirc;n khai khẩn đất hoang, đẩy mạnh sản xuất, khai th&ocirc;n mở ấp, mở mang chợ b&uacute;a để th&uacute;c đẩy giao thương. Nhờ vậy Di&ecirc;n Kh&aacute;nh đ&atilde; c&oacute; th&ecirc;m 242 mẫu ruộng, 960 gia đ&igrave;nh được an cư lạc nghiệp, đời sống nh&acirc;n d&acirc;n được n&acirc;ng l&ecirc;n r&otilde; rệt. &Ocirc;ng được nh&acirc;n d&acirc;n y&ecirc;u mến v&agrave; k&iacute;nh trọng gọi l&agrave; <i>&ldquo;Đỗ Phụ&rdquo;<o:p></o:p></i></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;text-indent:36.0pt;line-height:\r115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">T&agrave;i năng v&agrave; c&ocirc;ng trạng của &ocirc;ng nhanh ch&oacute;ng được triều đ&igrave;nh biết đến n&ecirc;n chỉ một năm sau, năm Tự Đức thứ 7 (1854), &ocirc;ng được vua hạ chỉ gọi về kinh l&agrave;m gi&aacute;m s&aacute;t ngự sử, nhưng nh&acirc;n d&acirc;n Di&ecirc;n Kh&aacute;nh v&agrave; quan tỉnh thần địa phương l&agrave;m đơn gởi về triều xin cho &ocirc;ng ở lại. Vua Tự Đức chuẩn tấu, c&ograve;n ban ch&acirc;u ph&ecirc; (chữ ph&ecirc; của vua bằng son đỏ) rằng: <i>&ldquo;Cai vi&ecirc;n tại chức nải năng thanh bần tự thủ, tận t&acirc;m d&acirc;n sự. Tiết cứ cai tỉnh thần đề đạt, như xuất nhất từ. Tự thử li&ecirc;m c&aacute;n đễ nh&acirc;n, tu&acirc;n vị phủ huyện trung chi tối. Đỗ Th&uacute;c Tịnh trước tức h&agrave;ng thực thụ: H&agrave;m l&acirc;m vi&ecirc;n thị độc, nhưng l&atilde;nh cai phủ, tri phủ, dĩ vi tuần lại cho khuyến Kh&acirc;m thử&rdquo;. H&agrave;n l&acirc;m viện thị độc, nhưng l&atilde;nh cai phủ, tri phủ, dĩ vi tuần lại cho khuyến, Kh&acirc;m thử&rdquo;</i>. Nghĩa l&agrave;: <i>&ldquo;&Ocirc;ng ấy đang ở đương chức, lại c&oacute; khả năng giữ m&igrave;nh ở mức &ldquo;thanh bần&rdquo;, hết l&ograve;ng v&igrave; d&acirc;n. Cứ theo lời đề đạt nhiều lần của quan tỉnh, chỉ c&oacute; đề xuất một lời: &Ocirc;ng ấy l&agrave; người &ldquo;li&ecirc;m c&aacute;n&rdquo; hết m&igrave;nh. Điều đ&oacute; c&oacute; thể l&agrave;m gương cho c&aacute;c phủ huyện. Nay ta ghi tặng &ocirc;ng Đỗ Th&uacute;c Tịnh được đứng v&agrave;o h&agrave;m: &ldquo;Thực thụ H&agrave;n vi&ecirc;n thị độc&rdquo;.</i> Kh&ocirc;ng l&acirc;u sau &ocirc;ng được thăng Hồng l&ocirc; Tự Khanh, &Aacute;n s&aacute;t Kh&aacute;nh Ho&agrave;, rồi Bố ch&iacute;nh tỉnh n&agrave;y, lại đổi về Biện l&yacute; binh bộ.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Năm 1859, thực d&acirc;n Ph&aacute;p chiếm th&agrave;nh Gia Định, hai năm sau ch&uacute;ng đ&aacute;nh chiếm Định Tường. Trong l&uacute;c tại triều đ&igrave;nh c&oacute; người v&igrave; lo sợ đ&atilde; chủ ho&agrave;, th&igrave; Đỗ Th&uacute;c Tịnh d&acirc;ng sớ xin Tự Đức cho v&agrave;o Nam c&ugrave;ng qu&acirc;n d&acirc;n trong ấy chống giặc Ph&aacute;p x&acirc;m lược, cứu nước. Trong sớ c&oacute; c&acirc;u: &ldquo;Dĩ lục tỉnh binh lương, th&acirc;u lục tỉnh thổ v&otilde;, bất phi triều đ&igrave;nh, nhất lương&rdquo;. Nghĩa l&agrave;: <i>&ldquo;D&ugrave;ng binh l&iacute;nh, lương thực v&ugrave;ng lục tỉnh, gi&agrave;nh lại đất đai v&ugrave;ng lục tỉnh, kh&ocirc;ng tốn của triều đ&igrave;nh một qu&acirc;n sĩ, một hạt gạo&rdquo;.<o:p></o:p></i></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &Ocirc;ng được Tự Đức khen ngợi l&agrave; người c&oacute; nghĩa kh&iacute;, cho sung Kh&acirc;m ph&aacute;i qu&acirc;n vụ, lĩnh Tuần phủ Định Tường. Ng&agrave;y &ocirc;ng l&ecirc;n đường v&agrave;o <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>, vua Tự Đức cấp 30 lạng bạc v&agrave; giao chỉ dụ để chi&ecirc;u mộ nghĩa qu&acirc;n. &Ocirc;ng v&agrave;o đến Bi&ecirc;n Ho&agrave;, d&ugrave;ng thuyền l&ecirc;n Vĩnh Long. &Ocirc;ng đ&atilde; cải trang b&iacute; mật v&agrave;o h&agrave;ng ngũ tướng sĩ ta, động vi&ecirc;n họ chiến đấu, vận động nh&acirc;n d&acirc;n tham gia kh&aacute;ng chiến chống Ph&aacute;p, thu gom lương thực, tuyển mộ nghĩa binh, v&agrave; đ&atilde; g&acirc;y được phong tr&agrave;o giết giặc, cứu nước kh&aacute; s&ocirc;i nổi trong đồng b&agrave;o lục tỉnh. L&uacute;c đầu Đỗ Th&uacute;c Tỉnh phối hợp với Trương C&ocirc;ng Định, về sau với Nguyễn Trung Trực, V&otilde; Duy Dương&hellip; g&oacute;p phần đ&aacute;nh thắng giặc Ph&aacute;p nhiều trận, đặc biệt l&agrave; trận đốt ch&aacute;y t&agrave;u Hy Vọng (Esperance) của Ph&aacute;p tại v&ograve;m Nhật Tảo năm 1861. Tự Đức ngợi khen, tuy&ecirc;n dương c&ocirc;ng trạng c&aacute;c tướng sĩ tham gia trận đ&aacute;nh v&agrave; ban thưởng nhiều thứ trong đ&oacute; c&oacute; Đỗ Th&uacute;c Tịnh.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do lập được nhiều c&ocirc;ng lớn, th&aacute;ng 11 năm 1861, Đỗ Th&uacute;c Tịnh được thăng thư Lại Bộ hữu thị lang, lĩnh Tuần phủ như cũ. Trong khi đang c&ugrave;ng với quan qu&acirc;n tập trung sức lo việc đ&aacute;nh đuổi giặc Ph&aacute;p, lo chuyện thu hồi c&aacute;c tỉnh miền Đ&ocirc;ng th&igrave; &ocirc;ng l&acirc;m bệnh v&agrave; mất tại Vĩnh Long ở tuổi 45.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; C&aacute;i chết của Đỗ Th&uacute;c Tịnh l&uacute;c bấy giờ đ&atilde; để lại nhiều tiếc nuối đối với h&agrave;ng ngũ những người y&ecirc;u nước chủ trương kh&aacute;ng chiến chống Ph&aacute;p trong triều Tự Đức cũng như trong nh&acirc;n d&acirc;n. Ngay vua Tự Đức cũng ph&ecirc;: Đỗ Th&uacute;c Tịnh l&agrave; người trung can, nghĩa kh&iacute;, chẳng may chết sớm. Việc l&agrave;m của &ocirc;ng tuy chưa th&agrave;nh tựu, nhưng t&acirc;m ch&iacute; của &ocirc;ng thật đ&aacute;ng khen, đ&aacute;ng chuộng.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sau khi &ocirc;ng mất, Tự Đức truy tặng &ocirc;ng h&agrave;ng Tuần phủ Đinh Tường, c&aacute;p cho gia đ&igrave;nh cho 1 c&acirc;y gấm Trung Quốc, 5 tấm lụa, 10 c&acirc;y vải, 80 lạng bạc v&agrave; c&aacute;c con &ocirc;ng cũng được lục dụng (được &acirc;n bổ l&agrave;m việc khi trưởng th&agrave;nh). Vua Tự Đức c&ograve;n ph&aacute;i Kh&acirc;m sai đến nh&agrave; &ocirc;ng tổ chức lễ ph&uacute;ng điếu trọng thể khi linh cữu của &ocirc;ng được đưa về Quảng <st1:place w:st="on"><st1:country-region w:st="on">Nam</st1:country-region></st1:place>.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; C&ocirc;ng đức v&agrave; sự nghiệp của Đỗ Th&uacute;c Tịnh được Quốc sử qu&aacute;n triều Nguyễn ghi lại rất chi tiết trong &ldquo;Đại Nam thực lục ch&iacute;nh bi&ecirc;n&rdquo; v&agrave; &ldquo;Đại Nam liệt truyện&rdquo;. Năm 1982, Ty Văn ho&aacute; &ndash; Th&ocirc;ng tin Quảng Nam &ndash; Đ&agrave; Nẵng (cũ) đ&atilde; cho t&ocirc;n tạo phần mộ của &ocirc;ng v&agrave; x&acirc;y th&ecirc;m bia tưởng niệm với d&ograve;ng chữ khắc tr&ecirc;n bia &ldquo;Đỗ Th&uacute;c Tịnh, một chiến sĩ ti&ecirc;n phong trong phong tr&agrave;o Cần vương chống Ph&aacute;p&rdquo;. Ng&agrave;y nay, ở th&agrave;nh phố Đ&agrave; Nẵng, nhiều t&ecirc;n đường, t&ecirc;n trường cũng mang t&ecirc;n tiến sĩ Đỗ Th&uacute;c Tịnh.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><b><span style="font-size:14.0pt;line-height:\r115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Khảo tả </span></b><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%"><o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mộ Đỗ Th&uacute;c Tịnh được x&acirc;y tr&ecirc;n một v&ugrave;ng đất gọi l&agrave; trảng B&agrave;u R&egrave;n, trước kia thuộc th&ocirc;n Hương Lam, x&atilde; Ho&agrave; Khương, tổng An Phước, huyện Ho&agrave; Vang, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc th&ocirc;n 5, x&atilde; Ho&agrave; Khương, huyện Ho&agrave; Vang, th&agrave;nh phố Đ&agrave; Nẵng). Sau khi Đỗ Th&uacute;c Tịnh mất tại Vĩnh Long, linh cữu của &ocirc;ng được ch&iacute;nh quyền địa phương thời bấy giờ v&agrave; gia đ&igrave;nh đưa về qu&ecirc; nh&agrave; v&agrave; an t&aacute;ng tại vị tr&iacute; gần với vị tr&iacute; hiện nay. Sau n&agrave;y, do t&aacute;c động của m&ocirc;i trường d&acirc;y n&ecirc;n sự x&oacute;i lở, ảnh hưởng trực tiếp đến lăng mộ n&ecirc;n v&agrave;o năm 1964, b&agrave; con tộc họ dời l&ecirc;n ph&iacute;a tr&ecirc;n, c&aacute;ch địa điểm cũ v&agrave;i chục m&eacute;t v&agrave; x&acirc;y lại bằng gạch c&ograve;n lại cho đến nay.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ng&ocirc;i mộ hiện nay nằm tr&ecirc;n một triền g&ograve;, mặt nh&igrave;n ra c&aacute;nh đồng rộng, xa hơn l&agrave; B&agrave;u R&egrave;n nở đầy hoa sen. Ng&ocirc;i mộ được x&acirc;y theo kiểu h&igrave;nh m&oacute;ng ngựa được bao bọc bởi một bờ th&agrave;nh cao 0,8m. Diện t&iacute;ch to&agrave;n bộ lăng mộ l&agrave; 5.2m x 8.1m, trong đ&oacute; phần nấm mộ l&agrave; 2,5 x 3,25m, được x&acirc;y theo kiểu h&igrave;nh chữ nhật v&agrave; cắt g&oacute;c. <o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; line-height: 115%;"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Trước nấm mộ l&agrave; tấm bia mộ lập từ năm T&acirc;n Tỵ triều Bảo Đại (1941) c&oacute; nội dung khắc bằng chữ H&aacute;n như sau: <i>&ldquo;Hiển tổ khảo tiến sĩ Tuần vũ Kh&acirc;m sai Hội Biện qu&acirc;n vụ tặng Trung phụng đại phu thuỵ Trang Khải Đỗ tướng c&ocirc;ng chi mộ&rdquo;</i>. Nh&agrave; bia cao 2,07m, chiều ngang 1,5m v&agrave; chiều d&agrave;i 0.95m.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align: justify; line-height: 115%;"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; C&aacute;ch mộ khoảng 3,5m c&oacute; một tấm bia Di t&iacute;ch do Ty Văn ho&aacute; &ndash; Th&ocirc;ng tin tỉnh Quảng Nam &ndash; Đ&agrave; Nẵng (cũ) lập v&agrave;o năm 1982. Xung quanh mộ l&agrave; mốc giới bảo vệ di t&iacute;ch được khoanh v&ugrave;ng trong một khu&ocirc;n vi&ecirc;n c&oacute; diện t&iacute;ch 9,7 x 20 m.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" align="center" style="text-align:center;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lăng mộ Đỗ Th&uacute;c Tịnh l&agrave; di t&iacute;ch của một danh nh&acirc;n, người c&oacute; c&ocirc;ng lớn trong phong tr&agrave;o chống Ph&aacute;p dưới thời Tự Đức, đồng thời, cũng l&agrave; người được nhan d&acirc;n ở nhiều địa phương t&ocirc;n k&iacute;nh. Đối với l&agrave;ng La Ch&acirc;u qu&ecirc; &ocirc;ng, v&agrave;o năm Tự Đức thứ 5 (năm 1852), trong thời gian ở nh&agrave; thọ tang cho mẹ, &ocirc;ng đ&atilde; gặp gỡ v&agrave; b&agrave;n bạc với th&acirc;n h&agrave;o, nh&acirc;n sĩ trong hội Tư văn của huyện Ho&agrave; Vang v&agrave; nhất l&agrave; với tri huyện Nguyễn Huy B&iacute;nh x&uacute;c tiến v&agrave; cho x&acirc;y dựng Văn chỉ La Ch&acirc;u, để thờ đức Khổng Tử v&agrave; c&aacute;c m&ocirc;n đệ của Ng&agrave;i nhằm động vi&ecirc;n con ch&aacute;u trong l&agrave;ng, trong x&atilde; học h&agrave;nh v&agrave; truyền dạy tinh thần y&ecirc;u nước, truyền thống hiếu học. C&ocirc;ng trạng n&agrave;y của &ocirc;ng đến nay vẫn được d&acirc;n l&agrave;ng ghi nhớ.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lăng mộ của &ocirc;ng đ&atilde; được Ty Văn ho&aacute; &ndash; Th&ocirc;ng tin tỉnh Quảng Nam &ndash; Đ&agrave; Nẵng gắn bia di t&iacute;ch năm 1982, Văn chỉ La Ch&acirc;u cũng được đăng k&yacute; bảo vệ. C&aacute;c di t&iacute;ch tr&ecirc;n đ&atilde; c&oacute; t&aacute;c dụng rất lớn trong việc gi&aacute;o dục tinh thần y&ecirc;u nước v&agrave; truyền thống hiếu học cho thế hệ trẻ hiện nay ở tại địa phương.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="text-align:justify;text-indent:36.0pt;line-height:\r115%"><span style="font-size:14.0pt;line-height:115%">Mộ Đỗ Th&uacute;c Tịnh được Bộ Văn h&oacute;a Th&ocirc;ng tin c&ocirc;ng nhận l&agrave; di t&iacute;ch lịch sử cấp quốc gia tại quyết định số 45/2007/QĐ-BVHTT v&agrave;o ng&agrave;y 03/8/2007.<o:p></o:p></span></p>\r<p class="MsoNormal" style="line-height:115%"><span style="font-size:14.0pt;\rline-height:115%">&nbsp;</span></p>

Xuất bản thông tin

icon

bản đồ hành chính

icon

danh mục

Navigation Menu

icon

hình ảnh

Xuất bản thông tin

icon

văn bản

Navigation Menu

icon

video

Xuất bản thông tin

About Da Nang city

Đại hội Đảng bộ Xã Hòa Vang năm 2025

Kho du lieu ca nhan Hoà Vang

Tuyên truyền hướng dẫn cài đặt, đăng ký tạo tài khoản định danh VNeID

Hòa Vang sức bật nông thôn mới

banner cannot click
icon

thống kê truy cập

Navigation Menu

Navigation Menu

Navigation Menu

Navigation Menu