TỪ BÀI HỌC “NƯỚC NÓNG, NƯỚC NGUỘI” ĐẾN VIỆC THỰC HÀNH TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH THEO CHỈ THỊ SỐ 07-CT/TW

       Tuy nhiên, thực tiễn thi hành công vụ hiện nay đang đặt ra những áp lực chưa từng có của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu chất lượng ngày càng cao, cùng với áp lực từ sự kỳ vọng của xã hội đôi khi cán bộ, công chức, viên chức rơi vào trạng thái căng thẳng. Nhất là trong những lúc giải quyết việc khó, tiếp xúc với những phản ánh bức xúc của người dân hay khi phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, chỉ một phút thiếu kiềm chế, một thái độ nóng nảy hay sự áp đặt quyền uy cũng có thể làm tổn hại đến niềm tin của Nhân dân và hình ảnh của người cán bộ công chức.

         Đứng trước thực tiễn đó, câu hỏi lớn nhất đặt ra cho mỗi cán bộ, công chức hôm nay là: Làm thế nào để xây dựng được một đội ngũ cán bộ vừa giữ vững kỷ cương, vừa đạt hiệu suất công việc cao, nhưng vẫn giữ được sự điềm đạm, hòa nhã và chuẩn mực văn hóa công vụ?

         Câu chuyện lịch sử sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh - câu chuyện “Nước nóng, nước nguội” là bài học sống động để thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị.

        Câu chuyện diễn ra trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ tại Chiến khu Việt Bắc (khu ATK). Lúc bấy giờ, tại một trung đoàn chủ lực, có một đồng chí cán bộ Trung đoàn trưởng rất năng nổ, nhiệt tình, dũng cảm và từng làm công tác giao thông, bảo vệ Bác đi ra nước ngoài trước Cách mạng tháng Tám. Tuy nhiên, đồng chí này có một nhược điểm rất lớn là tính nết cực kỳ nóng nảy. Mỗi khi không vừa ý, đồng chí thường quát mắng, thậm chí có lúc còn bợp tai chiến sĩ dưới quyền, gây ra những bức xúc trong đơn vị.

        Nhận được phản ánh của chiến sĩ và Nhân dân, Bác Hồ đã cho gọi đồng chí cán bộ đó lên gặp Bác. Nhưng Bác không gọi lên ngay lập tức, cũng không gửi văn bản phê bình. Bác dặn trạm đón tiếp: Dù đồng chí ấy có đến sớm thì cũng đúng giữa trưa nắng chang chang mới cho vào gặp Bác.

         Trời mùa hè miền Bắc nắng như bốc hỏa. Đồng chí Trung đoàn trưởng đi bộ đường rừng đúng giờ ngọ, mồ hôi vả ra như tắm, trong người hừng hực như một khối lửa, bụng đầy bực bội. Khi vào đến nơi, Bác đã chờ sẵn. Trên bàn làm việc của Bác đã đặt sẵn hai cốc nước: một cốc nước sôi vừa mới rót ra bốc hơi nghi ngút và một cốc nước nguội mát lành.

          Sau lời chào hỏi, Bác chỉ vào cốc nước nóng đang bốc hơi và nhẹ nhàng bảo:
          - Chú uống đi!
          Đồng chí cán bộ giật mình hốt hoảng:
          – Trời! Nắng thế này mà Bác lại cho nước nóng làm sao cháu uống được!
          Bác mỉm cười ôn tồn hỏi tiếp:
          – À ra thế! Thế chú thích uống nước nguội, mát không?
          – Dạ có ạ!
          Lúc này, Bác mới thu lại nụ cười, nghiêm nét mặt và ân cần dạy bảo một câu nói đã trở thành triết lý ứng xử kinh điển:

          “Nước nóng, cả chú và tôi đều không uống được. Khi chú nóng, cả chiến sĩ của chú và cả tôi cũng không tiếp thu được. Hòa nhã, điềm đạm cũng như cốc nước nguội dễ uống, dễ tiếp thu hơn”.

          Nghe những lời giáo dục thấm đượm ân tình và sâu sắc của Bác, đồng chí cán bộ Trung đoàn đã lập tức nhận ra khuyết điểm lớn của mình, thành kính nhận lỗi và hứa với Bác quyết tâm sửa chữa.

          Qua câu chuyện về Bác từ hai cốc nước, có thể đúc kết được 3 vấn đề như sau:

        Thứ nhất, Bác không dùng quyền uy để áp đặt. Bác tạo ra một tình huống thực tiễn sinh động để người cán bộ tự trải nghiệm và tự thức tỉnh. Đó là đỉnh cao của phương pháp giáo dục và quản trị con người.

        Thứ hai, “Cốc nước nóng” biểu tượng cho sự nóng nảy, gắt gỏng, quyền uy và hách dịch. Trong thi hành công vụ, khi cán bộ bộc lộ sự nóng nảy, áp đặt hay quát mắng, mọi ý kiến chỉ đạo dù đúng đắn đến đâu cũng trở nên “khó nuốt”, gây ra tâm lý chống đối hoặc e sợ.

         Thứ ba, “Cốc nước nguội” đại diện cho thái độ điềm đạm, lắng nghe, tôn trọng và kiềm chế cảm xúc. Điềm đạm không phải là yếu mềm, mà là biểu hiện của bản lĩnh, trí tuệ và văn hóa ứng xử cao đẹp, giúp thông điệp công vụ đi thẳng vào lòng người. 

          Bài học “Nước nóng, nước nguội” không chỉ dừng lại ở một câu chuyện lịch sử, mà đang đặt ra những yêu cầu vô cùng cấp thiết đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện nay. Ngày 13/7/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”. Điểm đột phá quan trọng nhất của Chỉ thị số 07-CT/TW là sự chuyển dịch chiến lược: từ “học tập và làm theo” sang “thực hành” tự giác, thường xuyên, lấy chất lượng công vụ và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo cao nhất.

          Để đưa tư tưởng của Bác và Chỉ thị số 07-CT/TW vào đời sống công vụ, toàn thể cán bộ, công chức, viên chức cần tập trung thực hiện tốt 3 nhóm nhiệm vụ thực hành trọng tâm sau:

          1. Thực hành văn hóa ứng xử chuẩn mực - Lấy thái độ “nước nguội” phục vụ Nhân dân

         Trong tiếp xúc với Nhân dân và doanh nghiệp, cán bộ công chức tuyệt đối không được gắt gỏng, hách dịch, cửa quyền hay gây nhũng nhiễu. Khi người dân có băn khoăn hay bức xúc, chúng ta phải giữ được sự điềm đạm của “cốc nước nguội” - lắng nghe tận tình, giải thích thấu đáo và giải quyết dứt điểm. Trong nội bộ cơ quan, lãnh đạo và đồng nghiệp phải giữ sự tôn trọng, phối hợp chặt chẽ, không đẩy khó khăn về phía cơ quan khác hay cấp dưới.

          2. Kiên quyết khắc phục bệnh trì trệ, né tránh, đùn đẩy và sợ trách nhiệm

         Thực hành đạo đức công vụ theo Bác là phải quán triệt sâu sắc tinh thần “Dĩ công vi thượng” đặt việc công lên trên hết và “Thiết diện vô tư” nghiêm túc, không nể hại. Chỉ thị số 07-CT/TW và các văn bản chỉ đạo của Đảng kiên quyết xử lý tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy, ngâm hồ sơ hoặc không dám làm. Mỗi cán bộ công chức phải chủ động nhận việc khó, giải quyết hồ sơ đúng hạn với tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm”.

          3. Đổi mới lề lối làm việc khoa học, chuyển đổi số và nâng cao kỷ cương

          Học tập phương pháp làm việc của Bác trong thời đại 4.0 chính là chuyển đổi tư duy quản trị. Công chức không thể làm việc theo thói quen cũ, phụ thuộc vào giấy tờ thủ công. Chúng ta phải thực hiện chuyển đổi số triệt để: xử lý hồ sơ hoàn toàn trên môi trường mạng, sử dụng dữ liệu đúng - đủ - sạch - sống để quyết định, ký số cá nhân và áp dụng công nghệ  để tối ưu hóa hiệu suất làm việc.

          Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn chúng ta: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Vì vậy, thực hành tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là những lý thuyết xa rời thực tế, mà bắt đầu ngay từ những hành vi nhỏ nhất trong công sở: một lời nói hòa nhã, một nụ cười điềm đạm, một hồ sơ được giải quyết đúng hạn, một tinh thần trách nhiệm không đùn đẩy. Học tập bài học “Nước nóng, nước nguội” của Bác Hồ và quán triệt Chỉ thị số 07-CT/TW chính là kim chỉ nam để mỗi cán bộ, công chức, viên chức tự rèn luyện bản thân, góp phần xây dựng một nền hành chính nhà nước kỷ cương, liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại, vì Nhân dân phục vụ.

          Khép lại chuyên đề với thông điệp hành động chung của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức:

        “ĐIỀM ĐẠM TRONG ỨNG XỬ - KỶ CƯƠNG TRONG CÔNG VỤ - TẬN TỤY TRONG PHỤC VỤ - SÁNG TẠO TRONG THỰC HÀNH!”

          Văn phòng Đảng ủy xã Hòa Vang (chuyên đề được trình bày tại buổi lễ chào cờ đầu tháng 10).