ĐỂ DI SẢN BƯỚC RA KHỎI "TỦ KÍNH" ĐÁNH THỨC KÝ ỨC VÀ KHƠI NGUỒN PHÁT TRIỂN

    Hòa Vang tự hào là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, giàu trầm tích văn hóa và chiều sâu lịch sử. Trên địa bàn xã hiện hội tụ một hệ thống di tích vô cùng quý báu, trải dài từ các chứng tích cách mạng oanh liệt đến những công trình kiến trúc nghệ thuật cổ kính. Đó là Khu Căn cứ Huyện ủy Hòa Vang (Hòa Vang) – biểu tượng kiên cường của thế trận chiến tranh nhân dân, là Nhà truyền thống huyện ủy Hòa Vang, là Bia di tích thành lập Chi bộ Phổ Lỗ Sỹ (Hòa Tiến) – nơi thắp lên ngọn lửa cộng sản đầu tiên của quê hương, là Chiến tích Gò Hà (Hòa Tiến) oai hùng cùng Bia di tích Bàu Năng (Hòa Tiến) và các công trình tưởng niệm ghi dấu sự hy sinh anh dũng của các thế hệ tiền bối. Cùng với đó là những mái đình cổ hàng trăm năm tuổi như Đình làng Túy Loan (Hòa Vang) với kiến trúc độc đáo và hệ thống sắc phong quý giá, Đình làng Bồ Bản, Đình làng Cẩm Toại, Đình làng Dương Lâm (Hòa Vang), Đình làng Hương Lam, cùng Di tích Lăng mộ và Văn chỉ La Châu tôn vinh danh nhân Đỗ Thúc Tịnh (Hòa Tiến) gắn với đạo học ngàn đời…Không dừng lại ở di tích vật thể, xã nhà còn lưu giữ những giá trị phi vật thể đặc sắc như Lễ hội rước Mục đồng làng Phong Lệ gắn với Đình Thần Nông (Hòa Xuân), các hội làng đầu xuân, nghề truyền thống bánh tráng Túy Loan (Hòa Vang) và cảnh quan nông thôn trù phú ven sông. Đây chính là “kho báu ký ức” vô giá, là tiềm năng to lớn để xã nhà chuyển mình, kiến tạo những sản phẩm văn hóa giàu bản sắc.

    Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa với sự giao thoa văn hóa đa chiều, việc phát huy giá trị di sản gắn liền với giáo dục truyền thống cho cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Mỗi di tích, mỗi tấm bia ghi danh không phải là những khối đá vô tri mà là những pho sử sống, chứa đựng những câu chuyện huyền thoại, mồ hôi và xương máu của các bậc tiền nhân. Giáo dục lịch sử bằng sự trải nghiệm thực tế, đưa thanh thiếu niên về với các địa chỉ đỏ, tạo điều kiện cho các em tìm hiểu về chính mảnh đất mình sinh ra sẽ nuôi dưỡng tâm hồn, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Khi được tiếp cận lịch sử một cách gần gũi, sinh động, thế hệ trẻ sẽ thấu hiểu sâu sắc cái giá của hòa bình, từ đó bồi đắp lý tưởng sống cao đẹp, bản lĩnh chính trị vững vàng và khát vọng cống hiến xây dựng quê hương.

    Để hiện thực hóa quan điểm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, đưa di sản thoát khỏi sự tĩnh lặng để hòa vào nhịp sống hiện đại, Đảng bộ và chính quyền xã Hòa Vang xác định phải triển khai đồng bộ những nhiệm vụ then chốt với tinh thần chủ động và sáng tạo. Trước hết, xã phải đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thành việc số hóa toàn bộ hệ thống di tích bằng mã QR thông minh tích hợp thuyết minh đa phương tiện, đồng thời khẩn trương ghi hình, ghi âm, tư liệu hóa ký ức của các nhân chứng lịch sử và cựu chiến binh trước nguy cơ thời gian làm mai một. Song song với đó, cần áp dụng quan điểm “bảo tồn thích ứng” – bảo tồn nguyên vẹn yếu tố gốc nhưng chủ động lồng ghép công năng mới, kết nối di tích với các hành trình du lịch sinh thái nông nghiệp, du lịch đường sông, trải nghiệm làng nghề để di tích thực sự trở thành không gian sinh hoạt văn hóa thường nhật của cư dân thay vì chỉ mở cửa trong các dịp lễ tế. Ngành giáo dục và các tổ chức Đoàn, Hội cần đổi mới căn bản phương thức giáo dục truyền thống; kết hợp chặt chẽ việc dạy học môn Giáo dục địa phương với các hoạt động trải nghiệm thực cảnh, tổ chức lễ kết nạp đoàn viên, đội viên tại di tích, phát động các cuộc thi làm video clip, sáng tác nghệ thuật về lịch sử quê hương trên các nền tảng số. Đặc biệt, chính quyền xã cần chuyển từ vai trò quản lý hành chính đơn thuần sang đồng hành, tạo cơ chế cởi mở cho người dân tham gia làm dịch vụ du lịch, khuyến khích các bạn trẻ và người làm sáng tạo văn hóa ứng dụng chất liệu lịch sử địa phương vào các sản phẩm truyền thông, quà lưu niệm đặc trưng mà không làm sai lệch bản chất lịch sử.

    Di sản văn hóa chỉ thực sự trường tồn khi nó sống mãi trong tâm thức và nhận được sự nâng niu của cả cộng đồng. Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích là nhiệm vụ thiêng liêng, không của riêng ngành nào mà là trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị và mỗi người dân quê hương. Trong bối cảnh mới để thực hiện thành công nhất thiết cần có sự phối hợp, liên kết chặt chẽ giữa 3 xã thuộc huyện Hòa Vang (cũ) là Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà để tránh không gian văn hóa chung bị chia cắt, manh mún, nhỏ lẻ, đơn độc. Quan trọng hơn là toàn thể cán bộ, đảng viên, đoàn viên, các cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp cùng bà con Nhân dân nêu cao ý thức giữ gìn, bảo vệ cảnh quan môi trường tại các di tích, tích cực đóng góp công sức, trí tuệ để tôn tạo những công trình lịch sử. Hãy cùng nhau thắp sáng niềm tự hào về vùng đất Hòa Vang anh hùng, biến mạch nguồn di sản của ông cha thành động lực phát triển mạnh mẽ, chung tay xây dựng xã Hòa Vang ngày càng văn minh, giàu đẹp, an bình và rạng rỡ tương lai!

Lê Văn Hùng Vương.